HLV Joel Huiqui thừa nhận Cruz Azul còn nhiều việc phải sửa sau trận hòa Toluca: 'Có những điều cần chỉnh'

Tối ấy, trong phòng họp báo sau trận hòa 2-2 giữa Cruz Azul và Toluca, HLV Joel Huiqui không mở đầu bằng những câu nói về sơ đồ chiến thuật. Ông mở đầu bằng hai từ: cảm xúc. “Đó là một đội bóng trưởng thành, nhưng chúng tôi rơi vào những cảm xúc không kiểm soát được.” Câu nói ấy vừa là lời tự thú, vừa là bản kê khai điểm yếu trước toàn bộ giới truyền thông Mexico. Cruz Azul vừa để tuột mất lợi thế dẫn trước 2 bàn trước Toluca. Họ không thua, nhưng bảng tỷ số 2-2 được miêu tả như một cú ngã. HLV của họ thừa nhận: “Có những điều cần chỉnh.” Khi bóng chết, tôi bắt đầu đọc trận đấu. Với tôi, khoảng lặng giữa một quả penalty được thổi lên và bàn gỡ hòa của đội khách mới là nơi chứa nhiều thông tin nhất. Trận này, câu chuyện không nằm ở pha bóng quyết định, mà nằm ở khoảng nghỉ giữa hiệp một và hiệp hai. Bối cảnh cần được đặt đúng. Cruz Azul bước vào trận đấu với tư cách đội bóng tự nhận mình đang hướng đến Liguilla, tức vòng play-off quyết định chức vô địch Liga MX. HLV Huiqui nói rõ mục tiêu không dừng ở việc duy trì những gì đã thể hiện, mà còn đến Liguilla với một đội hình hoàn thiện hơn. Thế nhưng trước Toluca, đội bóng của ông chỉ hoàn thiện trong khoảng 45 phút đầu. Họ “ra sân sắc sảo hơn”, dẫn trước 2-0. Rồi hiệp hai mở ra bằng một quả penalty, một bàn gỡ hòa đến nhanh sau đó, và toàn bộ thế trận đảo chiều. Vấn đề nằm ở cách đội bóng phản ứng sau cú sốc. HLV Huiqui tự mô tả: “Khởi động lại lối chơi, trong hiệp hai, chúng tôi không thay đổi bất cứ điều gì.” Đó là một câu thú tội rất nặng. Nó cho thấy đội bóng đã không có kế hoạch B, hoặc nếu có, họ đã không dám dùng nó. Toluca gần như chắc chắn đã điều chỉnh ở giờ nghỉ. Cruz Azul thì đứng yên. Đó là một dạng bất đối xứng giữa hai hiệp mà bất kỳ nhà phân tích nào cũng phải ghi chú. Bóng đá hiện đại không giết đội dẫn bàn bằng chiến thuật; nó giết họ bằng sự im lặng trong đường hầm. Khi HLV không đưa ra thông điệp mới, cầu thủ sẽ tự phát minh ra một thông điệp, và thông điệp tự phát ấy thường là “chúng ta đang an toàn”. Toluca đã tận dụng đúng sự an toàn giả tạo đó. Tôi đã đặt cược vào Mbappé khi cả thế giới còn chê cậu ấy, vì những con số rê bóng và cơ hội tạo ra không biết nói dối. Với Cruz Azul, tôi đặt cược vào một cách đọc khác: sai lầm của đội bóng này không nằm ở sơ đồ, mà nằm ở khả năng quản trị trạng thái trận đấu. Dẫn 2-0 là lúc đội bóng dễ bị tổn thương nhất, vì đối thủ không còn gì để mất. Toluca chấp nhận chơi liều, gây áp lực, và chỉ cần một quyết định gây tranh cãi để mở ra cánh cửa trở lại. Huiqui gọi quả penalty là “cú sốc”. Cách ông dùng từ đó bộc lộ một vấn đề tâm lý có thể định hình phần còn lại của mùa giải. Một đội bóng gọi một tình huống phạt đền là cú sốc thay vì coi nó là một phần của trận đấu, thì đội bóng đó đã tự đặt mình vào thế bị động. “Cả quả penalty lẫn bàn gỡ hòa của Toluca đều là những cú sốc có hậu quả”, ông nói. Cách diễn đạt này khiến người ta nhớ đến một đội bóng đang chiến đấu với chính sự mong manh của mình. Nhưng tôi không vội kết luận rằng Cruz Azul là đội bóng yếu bóng vía. Tôi đã xem quá nhiều trận đấu để biết rằng mọi nhãn dán “mong manh” được công khai trước kỳ nghỉ FIFA sẽ trở thành một lời nguyền tự thực hiện. HLV Huiqui vừa trao cho các đối thủ một tấm bản đồ: hãy gây sức ép sớm, giữ tỷ số trong khoảng cách một bàn, và khai thác khoảng thời gian ngay sau khi đội bóng này thủng lưới. Đó là điều tôi gọi là rủi ro chiến thuật từ phát ngôn. Số đông nhìn ngôi sao, tôi nhìn vào khoảng trống. Khoảng trống của trận đấu này không nằm ở hàng phòng ngự Toluca, mà nằm trong chuỗi vài phút giữa quả penalty và bàn thua thứ hai. Một đội bóng để thủng lưới hai bàn trong khoảng thời gian ngắn như thế thường không phải vì hàng thủ kém, mà vì không có giao ước rõ ràng về việc phải làm ngay sau khi bị thủng lưới. Họ không biết nên đẩy cao hay lùi sâu, không biết nên giữ bóng hay phá bóng, và trong khoảng trống ấy, trận đấu tuột khỏi tay họ. Đừng hỏi ai sẽ thắng, hãy hỏi ai sẽ không sụp đổ. Với Cruz Azul, câu hỏi đó còn quan trọng hơn mọi cuộc tranh luận về chiến thuật. Huiqui đã công khai đặt ra hai tiêu chí để tự đánh giá: cải thiện khả năng phòng ngự và kiểm soát cảm xúc. Ông nói kỳ nghỉ sắp tới sẽ giúp ban huấn luyện có thời gian sửa những chi tiết trước khi bước vào giai đoạn quyết định. Nhưng lịch thi đấu không chờ đợi ai. Sau FIFA break, mọi trận đấu đều là trận căng thẳng. Không còn trận đấu nào “nhẹ ký” để thử nghiệm cách phòng thủ mới. Con hẻm Bắc Kinh dạy tôi cách đọc vị Euro, và đêm nay nó dạy tôi cách đọc vị một đội bóng đang tự bóp nghẹt chính mình. Ở Trung Quốc, khi tôi đứng phỏng vấn người hâm mộ trên phố, tôi học được rằng đám đông thường bị thu hút bởi những cái tên lớn. Nhưng bóng đá không được quyết định bởi tên tuổi. Nó được quyết định bởi những lựa chọn trong lúc hỗn loạn. Cruz Azul đang có một lựa chọn. Họ có thể dùng kỳ nghỉ để dựng lại những phản xạ phòng thủ, hoặc họ có thể tiếp tục tin rằng chất lượng cá nhân sẽ tự cứu họ. Bằng chứng từ trận gặp Toluca cho thấy chất lượng cá nhân không đủ. Tôi muốn nói rõ: mọi kết luận lúc này đều dựa trên một trận đấu, một mẫu duy nhất. Tôi không có xG, không có số lần chạm bóng trong vòng cấm, không có dữ liệu pressing. Những gì tôi có chỉ là lời thú nhận của Huiqui và bảng tỷ số. Vì vậy, đừng vội chôn đội bóng này. Vấn đề của họ có thể sửa được, vì nó nằm ở quy trình chứ không nằm ở cấu trúc đội hình. Nhưng cũng đừng vội tin rằng một kỳ nghỉ sẽ chữa lành tất cả. Các thói quen xấu trong bóng đá không biến mất chỉ vì có hai tuần tập luyện; chúng chỉ biến mất khi bị thay thế bằng một kịch bản cụ thể. Ít ai để ý rằng Huiqui không nói cụ thể lỗi phòng ngự nằm ở đâu. Không nói trung vệ, không nói hậu vệ biên, không nói tiền vệ phòng ngự. Ông nói “phần phòng ngự” một cách chung chung. Điều đó cho thấy ban huấn luyện chưa xác định được điểm vỡ, hoặc họ đang cố bảo vệ cầu thủ khỏi sự chỉ trích cá nhân. Cả hai khả năng đều đáng chú ý. Liga MX có cấu trúc Apertura/Clausura, và mỗi mùa chỉ có một chặng nước rút rất ngắn. Trong hệ thống ấy, hai điểm mất đi từ thế dẫn 2-0 có giá trị nhân đôi trong cuộc đua giành vị thế hạt giống Liguilla. Càng nhiều trận đấu như thế này, Cruz Azul càng đẩy mình vào nhánh đấu khó. Trong môi trường bóng đá Mexico, Cruz Azul là một trong những đội bóng có áp lực truyền thông cao nhất. CĐV đội bóng này không tha thứ cho những mùa giải “gần như vô địch”. Vì vậy, lời tự thú của Huiqui có thể được đọc theo hai cách. Cách thứ nhất: ông đang chủ động kiểm soát câu chuyện. Cách thứ hai: ông vừa tự đặt mình lên giá treo cổ. Nếu sau kỳ nghỉ, đội bóng vẫn lặp lại kịch bản dẫn bàn rồi đánh mất thế trận, những câu nói của ông sẽ bị đào lại và biến thành bản cáo trạng. Huiqui nói: “Chúng tôi phải cải thiện phần phòng ngự và kiểm soát cảm xúc; chúng tôi sẽ thấy một đội bóng hoàn thiện hơn.” Câu nói đó là một lời hứa. Nhưng lời hứa trong bóng đá chỉ có giá trị khi được kiểm chứng bằng kết quả. Bài kiểm tra đầu tiên sẽ đến ngay sau kỳ nghỉ, trong giai đoạn “chặng nước rút” của mùa giải. Nếu Cruz Azul vẫn để thủng lưới ngay sau khi bị thủng lưới, nếu họ vẫn không thay đổi cách vận hành trong hiệp hai, thì cái tên Huiqui sẽ bị nhắc đến nhiều hơn, và không phải để khen. Bóng đá hiện đại không có ngẫu nhiên, chỉ có dữ liệu chưa được đọc. Trận này, dữ liệu quan trọng nhất là chuỗi hành vi sau bàn thua. Còn bây giờ, tôi chỉ ghi lại một quan sát: đội bóng này không thiếu tài năng. Họ dẫn trước 2-0 trước một đối thủ ngang tầm, họ tạo ra thế trận tốt trong hiệp một. Thứ họ thiếu là một bộ não lạnh ở thời điểm trận đấu bắt đầu nóng lên. Hai tuần nữa, chúng ta sẽ biết Huiqui đã tìm thấy bộ não đó hay chưa. Tôi sẽ theo dõi hai trận đầu sau FIFA break, đặc biệt là cách đội bóng phản ứng trong vòng mười phút sau khi thủng lưới. Đó là nơi sự thật nằm, không phải trong những bài phát biểu. Đội bóng Mexico này đang đứng trước ngã rẽ: hoặc họ học được cách quản trị cảm xúc, hoặc họ tiếp tục bị cảm xúc dẫn dắt. Trận hòa 2-2 trước Toluca có thể là lời cảnh báo, cũng có thể là khởi đầu của một câu chuyện dài hơn. Tôi đặt cược vào khả năng họ sẽ sửa chữa được, vì dữ liệu hành vi của một đội bóng trưởng thành thường biết cách tự điều chỉnh. Nhưng nếu tôi sai, tôi sẽ là người đầu tiên thừa nhận: tôi đã quá tin vào lời nói của một HLV, thay vì tin vào khoảng trống trên sân.